Interdyscyplinarny Zespół Eksploracji Marsa PW
Mars
Autonomous
Rover
Sandbox
Pole Testowe Łazików Marsjańskich Politechniki Warszawskiej
Pole Testowe Łazików Marsjańskich (MARS – Mars Autonomous Rover Sandbox) to unikalna infrastruktura badawcza zlokalizowana w ośrodku CENAGIS Politechniki Warszawskiej w Józefosławiu. Powstało z inicjatywy Interdyscyplinarnego Zespołu Eksploracji Marsa PW i służy do rozwijania oraz testowania technologii eksploracji planetarnej: rojów autonomicznych łazików, dronów, zaawansowanych metod pomiarowych i przetwarzania danych.
Pole jest otwarte dla całej społeczności akademickiej PW – pracowników, doktorantów, studentów, kół naukowych – oraz dla partnerów zewnętrznych, w tym w ramach współpracy komercyjnej.
Zespół rozwija szeroką współpracę międzynarodową, w szczególności z NASA Ames Research Center (m.in. w obszarze terraformacji Marsa) oraz NASA Jet Propulsion Laboratory (analiza danych z misji Perseverance i Ingenuity). Docelowo na polu MARS mają być testowane także łaziki i drony z nowych misji księżycowych i marsjańskich, takich jak koncepcje SkyFall czy MoonFall, co zostało potwierdzone zaproszeniem do współpracy ze strony NASA JPL.
Poniżej prezentujemy najważniejsze etapy powstawania i rozwoju pola MARS.
lipiec 2026
"2026: Odyseja kosmiczna"
Niezwykłym uzupełnieniem infrastruktury pola MARS jest unikalny monument, powstały we współpracy z Wydziałem Architektury PW. Obelisk, inspirowany słynnym monolitem z filmu „2001: Odyseja kosmiczna” Stanleya Kubricka, został zaprojektowany przez zespół pracowników i studentów pod kierunkiem dr Karoliny Dąbrowskiej-Żółtak.
Monument, wpisujący się w system identyfikacji wizualnej Politechniki Warszawskiej, reprezentuje styl żartobliwie nazwany „gotykiem marsjańskim”. Nawiązując do strzelistości i bogatych zdobień gotyku płomienistego, łączy surowość kosmicznych technologii z finezyjną, architektoniczną formą. Stał się charakterystycznym punktem orientacyjnym na naszym polu testowym oraz symbolem ambicji badawczych zespołu.
Obelisk jest szczególnie efektowny po zmroku: panele solarne zasilają system oświetleniowy, który wydobywa kunsztownie zaprojektowane, rozświetlone wnętrze konstrukcji. Nadaje to całemu polu testowemu tajemniczy, „kosmiczny” klimat, podkreślający eksperymentalny i przyszłościowy charakter prowadzonych tutaj prac.
czerwiec 2026
Rozbudowa do 500 m²
i otwarcie jubileuszowe
26 czerwca 2026 r. w ośrodku CENAGIS PW w Józefosławiu odbyła się uroczysta inauguracja rozbudowanego Pola Testowego Łazików Marsjańskich (MARS – Mars Autonomous Rover Sandbox). Dzięki zaangażowaniu Interdyscyplinarnego Zespołu Eksploracji Marsa PW oraz owocnej współpracy z partnerami naukowymi i komercyjnymi, powierzchnia pola została powiększona z ok. 120 m² do ok. 500 m².
Wydarzenie uświetnili m.in. Prorektor ds. Studenckich PW, prof. dr hab. inż. Robert Zalewski, oraz przedstawiciel Ambasady USA, Mark Buttweiler. Obecność gości honorowych podkreśliła znaczenie projektu oraz silne więzi łączące polską naukę z partnerami międzynarodowymi. Rozbudowa pola to także kolejny krok w umacnianiu międzynarodowej współpracy naukowej. Interdyscyplinarny Zespół Eksploracji Marsa PW od lat ściśle współpracuje z UJ oraz z czołowymi jednostkami NASA: Jet Propulsion Laboratory (JPL) i Ames Research Center. Jednym z efektów tej współpracy jest opracowanie unikalnego modelu rzeźby terenu krateru Jezero na Marsie o rekordowej rozdzielczości 3,5 cm, wykorzystywanego zarówno w badaniach naukowych, jak i w projektowaniu eksperymentów terenowych na polu MARS.
Szczególnym punktem uroczystości było odsłonięcie tablicy pamiątkowej, wpisującej się w obchody 200-lecia Politechniki Warszawskiej.
Kluczową rolę w rozbudowie odegrała kopalnia NordKalk, która przekazała ponad 120 ton starannie dobranego kruszywa. Na tym zróżnicowanym, „marsjańskim” podłożu testowane będą roje autonomicznych łazików i dronów, rozwijane w ramach międzynarodowych projektów badawczych. Nadanie polu charakteru rzeźby marsjańskiej charakterystycznej dla krateru Jezero możliwe było dzięki współpracy z zespołem geomorfologów z Uniwersytetu Jagiellońskiego, szczególnie zaś dr Mateuszem Sobuckim.
sierpień 2025
Józefosław - testy drona
Na Polu Testowym prowadzone są również eksperymenty z dronem zintegrowanym z rojem łazików, opracowanym przez studentów z Koła Naukowego Robotyków PW. Platforma została zaprojektowana tak, aby była w pełni kompatybilna z systemem komunikacji i zarządzania rojem, co umożliwia jej współpracę z mini-łazikami w czasie rzeczywistym. Dotychczasowe próby koncentrowały się głównie na poprawnej integracji drona z infrastrukturą programistyczną oraz wymianą danych pomiarowych. W kolejnych etapach planowane jest wdrożenie autonomicznych lotów, które pozwolą rozszerzyć zakres misji, zwiększyć efektywność obserwacji z powietrza oraz wspierać łaziki w zadaniach zwiadowczych i nawigacyjnych.
wrzesień 2024
Pierwsze pomiary roju łazików
Jesienią 2024 r. na Polu Testowym Łazików Marsjańskich rozpoczęto systematyczne pomiary z wykorzystaniem roju mini-łazików LeoRover oraz dronów. Platformy mobilne wyposażono w zróżnicowane sensory – od czujników odległości i inercyjnych, po kamery i skanery – co pozwoliło prowadzić eksperymenty nad współpracą wielu robotów w trudnym, niejednorodnym terenie.
Efektem badań są stale udoskonalane technologie pomiarowe oraz zestaw produktów danych: numeryczne modele terenu, mapy, przekroje i zestawienia różnic pomiędzy danymi referencyjnymi a danymi pozyskanymi przez łaziki i drony.
Cały obszar pola został wcześniej szczegółowo pomierzony z wykorzystaniem precyzyjnych przyrządów geodezyjnych. Pozyskane w ten sposób dane referencyjne stanowią punkt odniesienia dla wyników uzyskiwanych z autonomicznych platform, co umożliwia rygorystyczną walidację algorytmów nawigacji, lokalizacji i rekonstrukcji 3D w „marsjańskich” warunkach terenowych.
lipiec 2024
Narodziny pola MARS
W 2024 r. rozpoczęła się budowa Pola Testowego Łazików Marsjańskich w ośrodku CENAGIS PW w Józefosławiu pod Warszawą. Pole o powierzchni ok. 120 m² powstało jako kluczowy element międzynarodowego projektu Per aspera ad Martem, którego celem jest wysłanie na Marsa roju autonomicznych łazików wyposażonych w heterogeniczne sensory.
Zanim autonomiczny zestaw pomiarowy będzie mógł zostać przetestowany w ekstremalnych warunkach analogowych – takich jak pustynia Atakama czy wysokie płaskowyże Tybetu – konieczne było stworzenie kontrolowanego poligonu terenowego na Ziemi. MARS zapewnia warunki niemal „laboratoryjne” w skali krajobrazu, umożliwiając powtarzalne eksperymenty i precyzyjną ocenę wyników.
Prace budowlane obejmowały zdjęcie darni oraz ułożenie tkaniny zabezpieczającej przed niepożądanym porastaniem terenu. Na tak przygotowaną powierzchnię wysypano kilkadziesiąt ton skał o starannie dobranej granulacji. Materiał został ukształtowany tak, by odzwierciedlać wybrane formy rzeźby terenu obserwowane na Marsie: eoliczne wydmy modelowane przez „marsjański wiatr”, zagłębienia i uskoki, a także niewielkie „kratery” symulujące efekt uderzeń meteorytów.
W takim otoczeniu zespół może testować m.in.:
- zdolność łazików do pokonywania trudnych przeszkód terenowych,
- współpracę kilku robotów działających jako rój,
- integrację pomiarów naziemnych z obserwacjami z powietrza (drony),
- algorytmy autonomicznej nawigacji, mapowania i wymiany danych.